Ông Heiner Bielefeldt, báo cáo viên đặc biệt của Liên
Hiệp Quốc về tôn giáo hoặc tín ngưỡng (ảnh UN/Paulo Filgueiras)
Hôm nay 10/03 và ngày mai 11/03/2015, tình hình tôn giáo ở Việt Nam được
thảo luận tại Hội đồng nhân quyền Liên Hiệp Quốc, ở Genève, nhân một báo cáo của
chuyên gia đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về tự do tôn giáo, giáo sư Đức Heiner
Bielefeldt. Báo La Croix có bài « Liên Hiệp Quốc xem xét tình hình tự do tôn
giáo tại Việt Nam » giới thiệu sơ bộ để công chúng rộng rãi hiểu về nội dung
chính của báo cáo, cách thức thực hiện bản báo cáo và tác động có thể của bản
báo cáo.
Hiện tại, báo cáo chưa được công bố chính thức, tuy nhiên ngày 01/03, trang mạng vietnamupr.com, của một nhóm các nhà bảo vệ nhân
quyền Việt Nam đã công bố văn bản dịch qua tiếng Việt. Cơ quan truyền thông của
Phái bộ truyền giáo Paris MEP cũng dịch một phần chính báo cáo.
Tài liệu nói trên đưa ra một mô tả phong phú về hệ thống pháp lý về tự do
tôn giáo và tín ngưỡng hiện tại ở Việt Nam. Mặc dù các tôn giáo có khả năng thể
hiện sự tự trị của mình, nhưng các quyền tự do tôn giáo « bị xâm hại một cách
không thể phủ nhận được, do các biện pháp độc đoán, các đe dọa, và một áp lực
thường trực ». Để biện minh cho việc đàn áp chính quyền viện ra các nguyên tắc
như « đoàn kết dân tộc hay trật tự công cộng ».
Phái đoàn điều tra của chuyên gia của Liên Hiệp Quốc về tự do tôn giáo đã
tới Việt Nam làm việc hồi cuối tháng 8/2014, được phép đi khắp cả nước, nhưng
một số nơi họ bị cấm vào, đặc biệt là Tây Nguyên, hay An Giang. Nơi mà nhiều
người đoàn muốn gặp « bị công an quản thúc, bị đe dọa, bạo hành hay ngăn chặn
».
Theo Tổng biên tập tờ Giáo hội Châu Á (Eglises d’Asie), được Le Croix dẫn
lời, bản cáo này sẽ không mang lại thay đổi gì lớn cho đời sống tôn giáo tại
Việt Nam, tuy nhiên « Việt Nam cần đến sự hậu thuẫn quốc tế đối mặt với Trung
Quốc », chính vì thế bản báo cáo chắc chắn sẽ được một số giới chức Việt Nam
nghiên cứu kỹ lưỡng. Vả lại, cũng theo La Croix, trước cuối năm nay, chính quyền
Việt Nam sẽ ra một luật mới về tôn giáo, được hứa hẹn sẽ có một số tiến bộ so
với pháp lệnh đang có hiệu lực.
Bắc Kinh muốn độc quyền chống ô nhiễm
Liên quan đến Trung Quốc, Le Monde có bài phân tích rất đáng chú ý về chính
sách của Bắc Kinh đối với vấn đề môi trường và truyền thông, có tựa đề « Trung
Quốc muốn độc quyền chống lại mây bụi ». Thông tín viên của Le Monde tại Thượng
Hải vạch rõ thái độ hai mặt của Bắc Kinh, một mặt tỏ ra lắng nghe sự lo ngại của
dân chúng, nhưng mặt khác làm mọi thứ để dập tắt những tiếng nói muốn chất vấn
chính quyền trong vấn đề này.
Cụ thể là cùng một lúc với việc Quốc hội Trung Quốc thảo luận về nạn ô
nhiễm và ông Tập Cận Bình tuyên bố sẽ thẳng tay trừng phạt những thủ phạm gây ô
nhiễm, thì trên mạng internet tại Trung Quốc, một bộ phim tài liệu về mây bụi
của nhà báo Chai Jing – được truy cập hàng trăm triệu đợt – đã bất ngờ bị xóa
bỏ. Theo Le Monde, Bắc Kinh tiến hành cuộc thanh lọc internet, cho dù nội dung
của cuốn phim tài liệu về môi trường không trực tiếp đụng đến chính sách của Nhà
nước Trung Quốc.
Cũng cần nhắc lại việc chính quyền Trung Quốc vừa có một loạt cam kết giảm
ô nhiễm, như giảm tiêu thụ than hàng năm từ 80 triệu tấn năm 2017 đến 160 triệu
tấn năm 2020. Than trong hiện tại chiếm 2/3 tổng năng lượng Trung Quốc tiêu thụ.
Theo nhận xét của một giới chức ngành năng lượng Trung Quốc, việc giảm bớt lượng
than tiêu thụ trong thời gian qua tại Trung Quốc là hệ quả trước hết của việc
tăng trưởng kinh tế sụt giảm, tuy nhiên chính sự bất bình của dân chúng trước
tình trạng ô nhiễm trầm trọng đã đẩy nhanh quá trình này. Mà sự nổi giận của
người dân mới chính là điều mà chính quyền lo ngại nhất.
Vẫn về Châu Á, nhân bốn năm thảm họa động đất-sóng thần phá hủy nhà máy hạt
nhân Fukushima, báo Libération có phóng sự « Fukushima, những người tẩy rửa
phóng xạ », mô tả những hệ quả khó giải quyết của các chất thải phóng xạ bất
chấp nhiều nỗ lực lớn của chính quyền.
Giả thuyết Tchetchenia trong vụ giết Nemtsov : Đối lập nghi ngờ
Kremli tung hỏa mù
Về vụ sát hại nhà đối lập Nga gây chấn động quốc tế, La Croix có bài « Cảnh
sát Nga hướng về Tchetchenia, sau vụ ám sát Boris Nemtsov », mô tả diễn biến mới
với việc cảnh sát Nga bắt năm nghi phạm người Tchechenia, trong đó một người
tuyên bố tham gia sát hại ông Nemtsov, theo cơ quan điều tra. Tuy nhiên, những
người đối lập quyết liệt nhất chống Putin nghi ngờ rằng giả thuyết người
Tchetchenia trả thù ông Nemtsov vì những báng bổ với đạo Hồi, liên quan đến vụ
tờ báo biếm họa Pháp Charlie Hebdo, là một thủ đoạn của điện Kremli tung hỏa mù
để thoái thác trách nhiệm.
Theo La Croix, giả thuyết nói trên là khó tin vì không liên quan đến con
người Nemtsov. Một nhà hoạt động nhân quyền nhấn mạnh B. Nemtsov chưa bao giờ có
lời lẽ tiêu cực về đạo Hồi. Bên cạnh đó, người phát ngôn hiệp hội Nước Nga – Tự
do Alexis Propokiev tố cáo sự không minh bạch cuộc điều tra, khi cảnh sát không
trưng ra bất cứ yếu tố nào cho thấy các động cơ hay người chỉ đạo vụ ám sát
này.
Dự luật cận tử Pháp : Lựa chọn khó khăn giữa trợ giúp tự sát và trị
liệu thô bạo
Trở lại với cuộc tranh luận về dự thảo luật về giai đoạn cận tử tại Pháp,
theo Le Figaro, rất nhiều tiếng nói cất lên chỉ trích dự luật do hai dân biểu
đảng Xã hội cầm quyền, và đảng đối lập UMP đồng soạn thảo, với những lời nặng nề
như « đạo đức giả », « nguy hiểm » (bài « Cuối đời : cuộc tranh luận gay go tại
Quốc hội »). Tờ báo thiên hữu dẫn lời của một nhà tranh đấu lên án đây là một
luật của nghị sĩ cánh hữu nhưng đi theo cánh tả. Bài « Hollande cố tìm đồng
thuận » chỉ ra rằng Tổng thống Pháp phải đối mặt với những đối kháng rất lớn,
những lập trường cực đoan về nhiều phía, khi ông tìm cách « làm thay đổi quan
niệm, thái độ và các thực hành » vốn có trong xã hội Pháp về vận mệnh cuộc đời
của những người mắc bệnh tật hiểm nghèo không có cách chữa khỏi.
Về chủ đề này, Le Monde có hồ sơ « Luật cuối đời : bốn điểm gây tranh luận
». Một trong những nội dung chính của dự luật cận tử là đề xuất sử dụng thuốc
giảm đau cường độ mạnh và liên tục cho đến khi người bệnh từ giã cõi đời
(sédation profonde et continue jusqu’au décès). Phía phản đối thì cho rằng đây
thực chất là một thuốc độc giết người trá hình, một biện pháp để thực thi điều
mà nhiều người gọi là trợ tử hay « an tử ». Trong khi đó, những người ủng hộ thì
giải thích trên thực tế biện pháp dùng thuốc giảm đau như vậy đã được Ủy ban nhà
nước Pháp về y tế cho phép từ năm 2010, và đây chính là một giải pháp trung đạo,
không rơi vào trị liệu thô bạo dù hết hy vọng, hay trợ giúp tự sát.
Để độc giả có thể hiểu được nhiều luồng quan điểm khác nhau, mục thảo luận
của Le Monde giới thiệu bốn tiếng nói tiêu biểu, của chuyên gia về đạo đức y
học, của đại diện các tôn giáo, của các bác sĩ chuyên khoa và đặc biệt là tuyên
bố của nhóm các cựu chủ tịch của Tổ chức chăm sóc bệnh nhân trong giai đoạn cuối
đời của Pháp. Ý kiến của chuyên gia đạo đức y học và đại diện các tôn giáo nhấn
mạnh tính chất vô cùng thiêng liêng, quý giá của sự sống con người, và việc chăm
sóc chu đáo một con người trong giai đoạn cuối đời là điều « làm nên nền tảng
của sự gắn kết của xã hội con người chúng ta », không thể thu hẹp công việc này
chỉ vào trong cách làm cho người bệnh có một cái chết an lành về y học.
Trong khi đó, tuyên bố của nhóm các cựu chủ tịch của Tổ chức chăm sóc bệnh
nhân trong giai đoạn cuối đời của Pháp, với tựa đề « Cuối cùng, người bệnh sẽ
nằm ở trung tâm của các quyết định », đặc biệt nhấn mạnh đến ưu điểm của dự luật
đang được thảo luận tại Quốc hội. Một mặt, vừa nỗ lực giảm đau đớn tối đa cho
người bệnh, từ chối lối trị liệu thô bạo bằng mọi giá, mặt khác, từ chối lựa
chọn chủ động kết liễu cuộc đời. Theo các bác sĩ Tổ chức chăm sóc bệnh nhân
trong giai đoạn cuối đời, việc cụ thể phải làm hiện nay là « các tổ chức chuyên
môn liên quan cần được đặt hàng để phối hợp làm việc với nhau, nhằm thảo ra các
hướng dẫn chăm sóc mới, đối với các bệnh nhân trong giai đoạn cuối đời ».
Người thanh thản tự sát, người quyết sống dù tuyệt
vọng
Cũng trong hồ sơ này, báo Le Monde có một phóng sự cảm động, kể lại việc
một bệnh nhân ung thư di căn người Pháp, đã quyết định tự chọn con đường từ giã
cuộc đời bằng thuốc độc, tại Thụy Sĩ. Bà Fabienne Bidaux đã ra đi « thanh thản,
bình yên với nụ cười trên môi », trong vòng tay của những người thân yêu. Một
người bạn nhận xét « bà ấy đã ra đi như vậy, đúng như bà mong muốn ».
Theo Libération, về luật cận tử, rất nhiều nghị sĩ đảng Xã hội đã có quan
điểm mạnh hơn, với một đề nghị sửa đổi dự thảo. Bài « Giảm đau, giải pháp ít
được đồng thuận » cho biết, mặc dù giải pháp « gần như chấp nhận việc trợ tử »
này chắc chắn sẽ không được thông qua, vì không đủ túc số, nhưng đã có đến gần
130 dân biểu xã hội ký tên, và sửa đổi này cũng có thể nhận được sự ủng hộ của
nhiều nghị sĩ đảng môi trường, đảng cấp tiến và kể cả đối lập.
Về chủ đề này, Le Figaro dẫn một số ý kiến cảnh báo luật cho phép dùng
thuốc giảm đau mạnh và liên tục có thể khiến mạng sống của một số bệnh nhân hiểm
nghèo, nhưng chưa đến mức tử vong, bị tước đoạt « một cách lạnh lùng » bởi những
người phụ trách điều trị. Le Figaro dẫn ra trường hợp Cyrille Jeanteur, đứng
trước tình trạng cập kề cái chết sau tai nạn ô tô năm 1997. Nhờ sự can thiệp của
người vợ là bác sĩ, bất chấp ý kiến của các nhà điều trị, ông vẫn còn sống cho
đến nay.
Trang nhất các báo Pháp
Xung đột tại Tây Phi có xu hướng gia tăng với việc lực lượng Hồi giáo Boko
Haram tuyên bố trung thành với tổ chức Nhà nước Hồi giáo. « Boko Haram, một bước
ngoặt » là tựa lớn và ảnh trang nhất của Le Monde. Tờ báo cho biết hai lực lượng
thánh chiến Hồi giáo bắt đầu liên kết với nhau đúng vào lúc liên quân Nigeria
với các láng giềng Tchad, Niger và Cameroun mở chiến dịch lớn chống lại lực
lượng vũ trang Hồi giáo địa phương này. Hình ảnh chính trên trang nhất trên Le
Figaro cũng về bạo lực tại Châu Phi, nhưng ở Libya, với dòng tựa "Libya : Nhà
nước Hồi giáo tìm cách xâm chiếm các cơ sở dầu mỏ".
Căng thẳng giữa Bruxelles và Hy Lạp trước khi hai bên đạt được thỏa thuận
về triển hạn kế hoạch trợ giúp là chủ đề lớn của Libération qua hồ sơ trang nhất
« Hy Lạp-Châu Âu. Lịch sử bí mật của một cuộc đọ sức ». Le Figaro thì dành tâm
điểm chú ý cho vấn đề nợ công của Pháp « Thâm hụt : Gọng kìm của Bruxelles siết
chặt nước Pháp ». Báo kinh tế Les Echos chú ý đến « Kế hoạch (tái cấu trúc) mới
của hãng hàng không Air France », kế hoạch từ nay đến 2020 của Air France là san
bằng khoảng chênh lệch về giá với các hãng đối thủ, hiện nay đang ở mức từ 20%
đến 40%. Trong khi đó tờ báo cộng sản l’Humanité hướng cái nhìn về cuộc bầu cử
hàng tỉnh cuối tháng với tựa lớn « Vals-de-Marn, những lựa chọn cấp tiến khiến
cánh hữu bực bội ». Vals-de-Marns, một trong số rất ít địa phương hiện còn do
đảng Cộng sản nắm, có thể ngả về hữu sau cuộc bầu cử tới.
Cuộc thảo luận về dự luật liên quan đến giai đoạn cuối đời tại Quốc hội
Pháp hôm nay và ngày mai là chủ đề lớn được hầu hết các báo chú ý. « Luật về
giai đoạn cận tử phải tìm thấy một sự cân bằng thực sự » là hàng tựa trên trang
nhất của báo Công giáo La Croix. Cũng La Croix có bài xã luận « Một bộ luật bị
kháng cự ». Le Figaro có hồ sơ trang nhất « Luật về giai đoạn cuối đời chia rẽ
nội bộ cánh tả và cánh hữu ». Báo Libération thì có bài « Cuối đời : Các dân
biểu bị cái chết của thân nhân ám ảnh ». Le Monde chạy hàng tựa chính trên trang
nhất : « Người Thiên chúa giáo, Do thái giáo, Hồi giáo : lời kêu gọi của các tôn
giáo chống lại luật về giai đoạn cuối đời ». Tờ báo dành nhiều trang cho các
nhận định, tranh luận từ nhiều phía về chủ đề hết sức nhạy cảm này.
Keine Kommentare:
Kommentar veröffentlichen